Eén van de belangrijkste lessen is dat de beweging naar juiste zorg op de juiste plek niet vanzelf op gang komt. Dit vraagt om stevig leiderschap, zowel bestuurlijk, medisch leiderschap als leiderschap in programmamanagement.

Als handen en voeten worden gegeven aan juiste zorg op de juiste plek, is het belangrijk niet alleen aandacht te besteden aan het ‘wat’ en ‘hoe’. Het is cruciaal om met de partners in de regio in gesprek te gaan over het ‘waarom’ van de transitie. Welke maatschappelijke opgave formuleer je met elkaar?

Bij de transitie naar juiste zorg op de juiste plek wordt ook verandering van (toekomstige) patiënten gevraagd. Ga je aan de slag met innovatieve zorgvormen, als bijvoorbeeld zoals e-health en ziekenhuiszorg thuis, dan is het van belang mensen in de regio bij deze verandering te betrekken en drempels zo veel mogelijk weg te nemen.

De transitie naar juiste zorg op de juiste plek kan veel impact hebben op je werk als professional, verpleegkundige of medisch specialist in de organisatie. Een andere manier van werken vraagt vaak ook andere competenties of vaardigheden. Ook voor managers en professionals op het terrein van financiën of HRM betekent juiste zorg op de juiste plek een verandering.

Juiste zorg op de juiste plek realiseer je als ziekenhuis of zorginstelling nooit alleen. De beweging vraagt om effectief samenspel met alle betrokken partners in de regio. Hoe kijken deze stakeholders naar juiste zorg op de juiste plek, met welke agenda zitten zij aan tafel? Hoe richt je een goede governance in? En, hoe voer je het echt goede gesprek?

Juiste zorg op de juiste plek doe je er niet ‘even bij’. Het ontwikkelen van de veranderambitie, transitiedoelstellingen en vormgeven aan gerichte projecten vraagt om het slim inrichten van een programmaorganisatie. De programmaorganisatie vormt de olie tussen de bouwstenen voor juiste zorg op de juiste plek.

Bij inhoudelijke ambities voor juiste zorg op de juiste plek en innovatieve vormen van samenwerking is passende bekostiging noodzakelijk. Zowel voor de transitie naar juiste zorg op de juiste plek, als voor het bekostigen van een veranderend zorgaanbod. Een meerjarencontract kan hierbij ondersteunen.

Zorg bieden met meerdere aanbieders, over de domeinen van de medisch specialistische zorg heen, stelt specifieke eisen aan de informatie-infrastructuur. Het is belangrijk dat de ICT in het ziekenhuis op orde is, én dat de infrastructuur de samenwerking in de regio ondersteunt.

Intercollegiale teleconsultatie is het raadplegen van een medisch specialist door de huisarts, via het internet. Een medisch specialist kijkt dan digitaal mee naar een casus van de huisarts en beantwoordt hierbij een vraag van de huisarts.

Substitutie in de zorg kent veel varianten, bijvoorbeeld zorg die niet langer door het ziekenhuis, maar door de huisarts wordt verleend. Of zorg die van academische ziekenhuizen naar algemene ziekenhuizen wordt verplaatst. Het doel is de zorg zo dicht mogelijk bij de patiënt te bieden. De juiste zorg op de juiste plek.

Om de juiste zorg te bieden, is het belangrijk om te kijken welke zorg waarde toevoegt voor de patiënt. Het kan hierbij gaan over diagnostiek en behandeling. In beide situaties geldt: baat het niet, dan schaadt het wel.

Er zijn in het land al veel initiatieven waar ziekenhuiszorg thuis wordt georganiseerd. Patiënten ervaren dit als prettig omdat ze op die manier meer regie hebben over hun ziekte, ook bespaart het vaak reistijd. Daarnaast zijn er medische voordelen bij het behandelen van patiënten in de vertrouwde thuissituatie.

De zorg verandert door digitalisering. Er zijn steeds meer apps op het gebied van zelfmanagement en diagnostiek. Dit helpt patiënten om meer zicht te krijgen op hun zorgbehoefte en regie te nemen over hun zorgproces.

Bij juiste zorg op de juiste plek hoort ook de juiste zorgverlener. Een andere organisatie van zorg, betekent ook dat artsen, verpleegkundigen en andere zorgprofessionals op een andere manier of een andere plek gaan werken.

Patiënten ervaren soms dat het zorgaanbod niet aansluit op hun behoeften. Of ze ervaren dat zorg niet altijd goed op elkaar aansluit. Zorgaanbieders moeten zich niet meer richten op het verlenen van zorg binnen de muren hun instelling, maar de zorg samen met anderen rond de patiënt organiseren.

Concentratie en spreiding van zorg betekent dat het aanbod van hoogcomplexe zorg wordt geconcentreerd in een aantal hiervoor gespecialiseerde ziekenhuizen, en dat chronische, acute en planbare zorg juist gespreid en dichtbij de patiënt wordt aangeboden. Op deze manier kunnen we de kwaliteit, toegankelijkheid en doelmatigheid binnen de zorg verder verbeteren.

Preventie is een essentieel onderdeel van juiste zorg op de juiste plek. Voorkomen van ziekte, leefstijladvies en ondersteuning bij chronische ziekte, dragen bij aan het voorkomen van (duurdere) zorg. Preventie hoort daarom onderdeel te zijn van een gezamenlijk opgestelde regiovisie.